intestazione
Home page

Blogo

5 ottobre 2015 --- la 5-an de oktobro 2015

Raffaele Franceschini

Legi fabelojn: kial ne?



Ofte plenkeskuloj rifuzas legi fabelojn. - Tiuj estas aferojn nur por infanoj - ili pensas.

Ĉu vere?

Ne ciam. Kredu min gesinjoroj!

La “Fabeloj de la verda pigo” de Louis Beucarie certe estas fabeloj ne nur por infanoj. Kaj por bone ilin kompreni estas devige, antaŭ aŭ poste ilian legadon, iomete studi la historion kaj la kulturon de Esperanto.

Por tion pruvi mi skribis etan raporton pri ĉiu fabelo.

--ooOoo--


FABELOJ DE LA VERDA PIGO
de Louis Beuacarie


Tiu ĉi mirinda libreto, origina esperanta verko, estas kolekto de 12 fabeloj.
Ekde de la antaŭparolo, ni scias ke ĉiu fabelo estas parolata de Pigo kiu, laŭ ĝia diro, estas “denaska esperantista pigo” kaj ĝia familio lernis Esperanton de klera praavo, kiu loĝis en Bialistoko.
Do, kara leganto, ne lasu vin trompi de la vorto “fabeloj” ĉar preskaŭ ĉiu fabel-rakonto temas pri grava afero de la historio aŭ interna ideo aŭ gramatiko de Esperanto.
Do bone... ni startu.

- La milito de la ĉapeolj - La mirinda ideo pri reĝo, kiu postulas anstataŭigi sian simplan supersignon per pli deca krono, estas okazaĵo por milde paroli pri la etoso de tiuj tempoj kiam naskiĝis Esperanto, kaj pri ĝia interna ideo de justeco, amikeco, egaleco inter la tuta homaro, kiu “formas unu grandan rondon familian”.
Sed atentu! La fabelo ne parolas pri homoj, sed nur pri... literoj.
- La revisto - Revoj estas motoro por la progresado de la homaro. La revisto, kolportisto de revoj mirige priskribita en la unua parto de la fabelo, en la jaro 1878 (do 9 jarojn antaŭ naskiĝo de Esperanto) en la Nowolipie strato de Varsovio hazarde renkontas grupeton de gimnazianoj, kiuj festas la naskiĝan datrevenon de Ludoviko (Zamenhof) kaj lian inventon de “Lingwe Uniwersala”: unu lingvo por ĉiuj homoj.
Ĉu ĝi ne estas belega revo? Kaj kiom ĝi kostos?
- Samideano lupo - Ĉu vi (foje) manĝas la akuzativon? Ĉu ankaŭ vi antaŭjuĝe atribuas al bestoj la malbonajn ecojn de la homoj?
Ĉu jes?
Do Samideano lupo estos via bona instruisto dum kelkaj minutoj.
- Malaperis la facila vento - La “fabelo” komenciĝas per milda kaj ridetiga priskribo de la eminentuloj de iu Universala Kongreso kaj… poste…
Ho, vidu! Ĉu vi konas la Himnon de Esperantistoj?
Ne?!?
Do bonvolu legi ĝin antaŭ ol legi tiun ĉi fabelon.
- La bona fejno Amenta kaj sinjoro Akuku - Kio okazis en la jaroj 1887, 1894, 1905 ? Ĉu la « Fundamento de Esperanto » estas ŝanĝebla? Tiu ĉi fabelo kuraĝas la leganton malkovri tiujn gravajn momentojn de la historio de Esperanto.
Nur genia verkisto povis imagi fejnon, kiu leginte en la « Ekzercaro » la fabelon “la fejno” skribas al Zamenhof kaj petas al li ŝanĝi tiun tekston ĉar ŝi neniam aŭdis ke ŝia kolegino devigis iun ajn kraĉi ranojn aŭ serpentojn! Kaj kian mildan kaj instruan respondon ŝi ricevas de la “Kara Majstro”!
Kaj ankorau: ĉu la vivo de Esperanto estis malfacila ekde sia komenco?
Certe jes! Kaj kvankam la solvoj, kiujn Amenta donis al la malsamaj problemoj, estis tute fantaziaj, tamen la problemoj estis tute realaj!
- La verda puno – Certe la veda koloro estas grava parto de le esperanta kulturo, sed… ĉu instruisto rajtas ŝmiri per verda koloro la nazon de lernanto, kiu ne diligente lernis sian lecionon de Esperanto? Demandite pri tio ankaŭ la verda pigo iomete dubas, sed la respondo estas “tute ne!”
La interna ideo de Esperanto ĉiam kaj ĉiel ne toleras diktatorajn metodojn.
Do kio estas la “interna ideo” de Esperanto?
- La eta poeto kaj la lokomotivo - Ĉu Esperanto estas taŭga lingvo por verki poeziojn? Ĉu la poetoj ŝvebas en la aero tiel kiel…. fejnoj… aŭ babilemaj pigoj?
Eble. Certe poetoj tute ne estas ordinaraj homoj, sed antaŭ ol respondi al la ĉi supraj demandoj bonvolu legi tiun ĉi fabelon.
- La kapaŭskultiloj – Ĉu la novaj teknologiaj kapablos anstataŭi Esperanton? Ĉu nacia lingvo, eĉ la plej disvastiĝinta povos anstataŭi Esperanto?
Ne, certe ne !
Por pruvi tion la verda pigo maliĉe indikas al pigoj de sia regiono, kie troviĝas kapaŭskultiloj por kolekti ilin. Kaj memoru! Kolekti ne ŝteli ĉar pigoj estas kolektemaj birdoj, ne ŝtelemaj. Nur homoj povas esti ŝtelemaj.
- La ribelema kruro – Plena kaj profunda respekto de la gepatraj lingvoj estas kerna punkto de la interna ideo de Esperanto. Sed por disvastigi amikecon, justezon kaj pacon inter popolj nepre necezas unu komuna neutrala lingvo: Esperanto. Tion rememoras al ni la rebelema kruro de japana kaj la vundita kruro de germana samideanoj, kiuj renkontiĝas en Universala Kongreso. Kaj mi certas, ke la aŭtoro de la rakonto ne hazarde elektis la suprajn samideanojn.
- Zozo, la deksepa regulo de la Fundamento – Jen alia miriga alloga rakonto por disvastigi la konon de la dekses reguloj de la gramatiko de Esperanto, kiuj jam aperis en la eldono de “Unua Lernolibro” kaj poste fariĝis parto de la “Fundamento de Esperanto”. Certe Esperanto estas lingvo pli facila ol aliaj naciaj lingvoj, kaj per ĝia sistemo de afiksoj oni multobligas la konatajn vortojn, tamen ….oni devas parkerigi vortojn.
- La lingvo interplaneda – Nun nia scivolema verda pigo renkontiĝas kun kosmanoj, kiuj surteriĝas per tia kosmoŝipo, kiun ni kutime nomas “fluganta telero”. Sed kiel interkompreniĝi, kiamaniere konversacii? Ho! Vidu! La mankomputileto de la eksterlandanoj tui komprenas Esperanton!
Kio? Kial?
Jes, ĝi bone komprenas Esperanton, ĉar Esperanto estas vere logika lingvo!
- La stranga historio de Notulas – Notulas! Ho pardonu min. Saluton!
Ĉu vi ne scias, kio estas “palindromo”? Do tion vi povas agrable eklerni legante tiun ĉi fabelon, kie Otto Reber, unu el la ĝemeloj, parolas vere strangan lingvon.

Tio estas la lasta fabelo, do mi, kune kun Anna kaj Otto Reber (la ĝemeloj ĉefroluloj de tiu ĉi lasta fabelo) deziras al ĉiuj vi:
bonan legadon kaj
Ĝis!

La libreto “Fabeloj de la verda pigo” estas enrete aĉetebla ĉe la libroservo di IEI

Raffaele Franceschini





05-10-2015 | Skribu vian komenton | Revenu al la indekso


Nessun commento per questo articolo / Neniu komento por ĉi tiu artikolo

Scrivi il tuo commento / Skribu vian komenton

bl_form

Tutti i campi sono obbligatori / Ĉiuj kadroj estas devigaj

Nome e Cognome:

eMail:

Commento:

Per favore rispondi a questa domanda: / Bonvolu respondi la jenan demandon:

1 + 6 = ?

 

Piedo
top
Il Pensiero sociale